گزارش ۶۷مین باشگاه ماهانه ى آیاز به مناسبت شب یلدا

شصت و هفتمین باشگاه ماهانه‌ى انجمن نجوم آیاز, به مناسبت شب یلدا در تاریخ 94/10/3 روز پنجشنبه، در پژوهشسراى آذربایجان برگزار گردید.

این باشگاه رأس ساعت 15:40 با پخش مستندهاى نجومى آغاز شد و به دنبال آن اخبار و رویدادهاى نجومى دى ماه نیز پخش شد.

سخنرانى اصلى باشگاه با عنوان تشکیل ساختارهاى منظومه اى توسط حامد پورجوادى-دانشجوى دکترى اخترفیزیک-صورت گرفت. وى گفت: هنگامی که یک پیش ستاره بنابه هر دلیلی دچار اختلال در چگالی در یک ناحیه محلی از خود میشود، اگر شرایط خاصی داشته باشد این اختلال و ناپایداری در کل پیش ستاره رشد میکند و شکل‌گیری ساختار آغاز می شود. این شرایط خاص همان داشتن جرم کافی برای آغاز تشکیل ساختار یا همان جرم حدی جینز است. مقدار جرم جینز با توجه به چگالی و دمای اولیه پیش ستارگان در حدود 100000 جرم خورشید محاسبه می شود که مقدار بسیار بزرگی است. ابتدای رمبش و انقباض پیش ستاره بصورت هم دما انجام می شود زیرا محیط شفاف است و از این رو جرم حدی جینز کاهش می یابد و به پیش ستاره اجازه می دهد نواحی که قبلا در گستره جرم جینز اولیه نبودند اکنون در تشکیل ساختار مشارکت داشته باشند. اکنون پیش ستاره پاره پاره می شود و سیستمی از نواحی چگال تر شکل می گیرد. این عمل پاره پاره شدن تا زمانی ادامه می یابد که ستاره بدلیل انقباض کدر شده و دیگر اجازه خروج فوتون ها را به محیط ندهد یعنی یک فرایند بی در رو. در این حال جرم جینز شروع به افزایش میکند و عمل پاره پاره شدن متوقف می گردد. این ساختار های پاره پاره شده منقبض شده و تشکیل ساختار هایی بصورت منظومه را می دهند. از انواع سیستم های منظومه ای میتوان به منظومه شمسی و انواع ستاره های دو تایی و چند تایی اشاره کرد. پس از سخنرانی وی به سوالات اعضا پاسخ دادند.

ashkan najar (4)

در ادامه مریم پرتوى نژادى، در بخش رصد کن و آماتورى باشگاه، به معرفى چند صورت فلکى و جرم قابل رصد با چشم غیر مسلح، دوربین دوچشمى و تلسکوپ پرداخت.

ashkan najar (12)

پس از استراحت و عکس دسته جمعى، مینو خوشرنگ باف -کارشناس ارشد اخترفیزیک- تاریخچه و علت نجومى شب یلدا را توضیح داد. وى گفت: انقلاب زمستانی از دو منظر نجومی و تاریخی قابل بررسی می باشد. از نظر نجومی نقطه انقلاب زمستانی روی تقویم سالانه طولانی ترین شب سال را نشان می دهد. در این روز زمین در حرکت بر روی صفه مداری اش (صفحه ای که از مدار زمین به دور خورشید می گذارد) در بالای صفحه استوایی اش (صفحه گذرنده از استوای زمین) و در بیشترین فاصله از آن قرار دارد. اما از نظر تاریخی، نقطه انقلاب زمستانی همان شب است که ما با نام شب چله(شب یلدا) می شناسیم. شب چله درست شبی است که ماه آذر را به دی ماه وصل می کند. فردای این روز را عید چله می خوانند و چهل روز بعد از عید چله با نام چله بزرگ و بیست روز بعدی اش با نام چله کوچک بین مردم شناخته می شود.

ashkan najar (15)

وبدین گونه 67 امین باشگاه نیز به پایان رسید.

ashkan najar (13)

در پایان از مسئولین پژوهشسرای آذربایجان کمال تشکر وقدردانى را داریم.

                                                                                                                                                                          دبیر برگزاری- آیتک تبریزی

Share