دی ۲۶, ۱۳۹۲ 

مریخ شناسی

زمین شناسی مریخ

مریخ-شناسی واژه‌ای است که از ترجمه‌ی لاتین Geology of Mars برگرفته شده است. مریخ سیاره‌ای است که شرایط آن بیشتر از سیارات دیگر نزدیک به ویژگی‌های زمین شناسی است. هنوز ما در مورد این سیاره اطلاعات کمی داریم. تمام اطلاعاتی که ما از مریخ داریم از آنچه می‌بینیم است. ما می‌توانیم در مورد ساختار داخلی این سیاره حدس و گمان بزنیم، اما تا زمانی که واقعا حضورفیزیکی در مریخ نداشته باشیم هرگز بطورحتم نمی‌توانیم در مورد این که این سیاره از چه ساخته شده است، اظهار نظر کنیم.

.

رنگ قرمز مریخ ما را برآن می‌دارد تا باور کنیم که این سیاره دارای مقدار زیادی آهن است. این رنگ قرمز تنها رنگی است که بر روی سطح مریخ علاوه بر قطب وجود دارد. همچنین یک منطقه تیره‌تر در امتداد خط استوا وجود دارد. این منطقه در حدود یک سوم از این سیاره را تحت پوشش داده است. یک دره عمیق و باریک غول پیکردر مریخ وجود دارد که باعث ایجاد شکلی خراش مانند بر سطح مریخ شده است که شبیه دره‌ی گراند کانین بر روی زمین است. آنچه که به نظر می‌رسد وجود کانال‌های جریان قدیمی بر سطح این سیاره است. این می‌تواند حاکی از وجود آب مایع بر روی سطح مریخ باشد.

سطح مریخ تا حد زیادی بین شمال و جنوب متفاوت است و عمدتا علت آن را به فرآیندهای آتشفشانی و فرسایش نسبت داده‌اند. مریخ در نیمکره‌ی جنوبی شبیه به ماه است. این منطقه به عنوان “ارتفاعات” مریخ نامیده می‌شود و با چاله های متعدد که بین یک تا چهار کیلومتر هستند، در اطراف دهانه‌های آتشفشان در اثر پراکندگی مواد پرتابی، ساختارهای لبه مانند بوجود آورده‌اند. این ساختارها در نیمکره شمالی در مقایسه با نیمکره جنوبی بسیار کم است. در شمال، سطح مریخ به ندرت بالاتر از یک کیلومتر می‌رسد. تصور می‌شود این تضاد کامل بین شمال و جنوب در مدت زمان ۳ دوره‌ی مریخ شناسی اتفاق افتاده باشد. جنوب به طور مداوم با شهاب سنگ‌ها بمباران شده است. اگرچه شمال آن نیز متاثر از برخورد شهابسنگها است اما فرسایش یا جریان‌های آتشفشانی آن را پوشش داده است. شمال مریخ همچنین دارای شواهدی از وجود کانال‌های جریان قدیمی و در جنوب یخچالهای طبیعی گزارش شده که حال حاضرنیز در قالب یک کلاهک یخی وجود دارد.

تارسیس:

(نام تارسیس از نام تارشیش در انجیل گرفته شده‌است. در انجیل، تارسیس نام باختری‌ترین سرزمین جهان شناخته‌شده است.) این منطقه به نام تارسیس در مرکز ارتفاعات سطح سیاره است.

این مجموعه آتشفشان غول پیکر، وسعت ۴۰۰۰ کیلومتر و ارتفاع ۱۰ کیلومتر دارد. یکی از دهانه‌ها به نام الیزیوم یا بهشت که حدود ۲۰۰۰ کیلومتر وسعت و ۵ کیلومتر ارتفاع دارد. در قله ارتفاعات تارسیس سه آتشفشان وجود دارد که بلندترین آن کوه المپوس یا المپس است. قله این آتشفشان ۲۷ کیلومتر بلندی دارد. خود دهانه‌ی آتشفشان در اثر فوران‌های دوره‌ای در طی یک دوره زمانی ساخته شده است. مواد خروجی این آتشفشان به احتمال زیاد گدازه‌ی سیال است و فعالیت‌های آذرآواری کمی داشته است. وجود حجم زیادی از مواد آتشفشانی را می‌توان به عدم فعالیت تکتونیکی نسبت داد. تعداد اندک دهانه‌ی برخوردی در کنار آتشفشان نشان می‌دهد که آتشفشان نسبتا جوان بوده است. این امکان وجود دارد که فعالیت این آتشفشان به طور دوره‌ای در طول تاریخ مریخ اتفاق می‌افتد. آتشفشان مریخ بسیار شبیه به انواعی از آتشفشانها است که می‌توان بر روی زمین یافت به خصوص آتشفشان هاوایی. همچنین وجود خاکستر در اطراف آتشفشان مریخ بسیار رایج است. مدارک و شواهد نشان دهنده‌ی فعالیت‌های هیدروترمالی در مریخ است، حتی بیش از آنکه تاکید بر وجود آب در مریخ داشته باشد.

مترجم: مسعود رحیم پور

منبع: وبسایت ناسا 

 

Share
  • یلنا پتروسیان

    با سلام.با وجود اینکه مریخ از زمین کوچکتر است چرا ارتفتاعات المپوس از رشته کوه های زمین بلند تر است؟

    • مسعود رحیم پور

      سلام بر شما دوست عزیز
      سوال بسیار خوبی کردین.همانطور که میدانید زمین از نظر زمین شناسی بسیار پویا و فعال میباشد.ازجمله فرآیندهای زمین شناختی که سیاره ی زمین را دستخوش تغییرات اساسی و گسترده کرده است هوازدگی و فرسایش است.بدلیل عدم وجود اکسیژن در سطح مریخ هوازدگی در سطح آن اتفاق نمی افتد و تنها شواهدی از فرسایش آبی آن هم در میلیونها سال قبل اتفاق افتاده و آنچنان نبوده که ارتفاعات مریخ راتحتتاثیر قرار دهد.اگر درسطح زمین این فرآیندها اتفاق نمی افتاد چه بسا شاهد ارتفاعاتی بلند تر از ارتفاعات مریخبودیم.

  • آرمین توحیدی

    با سلام.چگونه میتوان از کم بودن تعداد دهانه های برخوردی در اطراف دهانه آتشفشان به جوان بودن سن فعالیتهای آتشفشانی بر روی مریخ پی برد؟ باتشکر

    • مسعود رحیم پور

      با سلام. خدمت دوستان.در رابطه با سوال آقای توحیدی باید بگم که اگر بوجود آمدن دهانه های برخوردی و فعالیتهای آتشفشانی همزمان اتفاق بیوفتد باید ردپای شهاب سنگها را در سیستم ولکانیکی منطقه ببینیم یا اینکه اثرات تخریب بر روی دهانه های آتشفشانی قابل مشاهده باشد. البته عوامل دیگری هم وجود دارد که نیاز به توضیح بیشتر است.مثلا اگر این دو پدیده همزمان اتفاق بیوفتد احتمال به دام افتادن شهابسنگ در داخل ماگما بصورت زنولیت یا گزنولیت وجود دارد به شرطی که ماگما قادر به ذوب شهابسنگ نباشد.این هم بعد از تبلور ماگما قابل رویت است.چون این شواهد در منطقه وجود ندارد میتوان به این نتیجه رسید که سن فعالیتهای ولکانیکی یا آتشفشانی جوانتر از دهانه های برخوردی است.

  • Guest

    با سلام. خدمت دوستان.در رابطه با سوال آقای توحیدی باید بگم که اگر بوجود آمدن دهانه های برخوردی و فعالیتهای آتشفشانی همزمان اتفاق بیوفتد باید ردپای شهاب سنگها را در سیستم ولکانیکی منطقه ببینیم یا اینکه اثرات تخریب بر روی دهانه های آتشفشانی قابل مشاهده باشد. البته عوامل دیگری هم وجود دارد که نیاز به توضیح بیشتر است.مثلا اگر این دو پدیده همزمان اتفاق بیوفتد احتمال به دام افتادن شهابسنگ در داخل ماگما بصورت زنولیت یا گزنولیت وجود دارد به شرطی که ماگما قادر به ذوب شهابسنگ نباشد.این هم بعد از تبلور ماگما قابل رویت است.چون این شواهد در منطقه وجود ندارد میتوان به این نتیجه رسید که سن فعالیتهای ولکانیکی یا آتشفشانی جوانتر از دهانه های برخوردی است.

    • مسعود رحیم پور

      عکس

  • آرمین توحیدی

    با سلام.ممنون از پاسخ خوب و کاملتون.یه سوال دیگری که داشتم این بود چگونه میتوان از سیستم ولکانیکی به وجود یا عدم وجود حرکات تکتونیکی پی برد؟ با تشکر

    • مسعود رحیم پور

      با سلام. همواره فعالیت های تکتونیکی در منطقه یک بی نظمی بوجود می آورد.برای مثال یک گسل میتواند توالی لایه های رسوبی را به هم زده و هورست – گرابن ایجاد کند. تصویری که پیوست شده (گسل سن آندریاس در آمریکا) بیانگر این مساله است.

  • susan sharifi

    با سلام .با شکر از مقاله جالب و خوبتون.یه سوال داشتم اونم اینکه مگر در سطح مریخ آب وجود داشته…؟ آیا مطمئن هستین؟ به فرض اینکه آب وجود داشته چگونه مرتبط با فاز هیدروترمالی است؟ممنون

    • مسعود رحیم پور

      با سلام.در رابطه با وجود یا عدم وجود آب بایستی بگم که چون اثرات فرسایش آبی در سطح مریخ وجود دارد دلالت بر وجود آب در زمانهای گذشته است.از آنجا که مریخ دارای سیستمهای ولکانیکی بوده به همین دلیل آبهای موجود در مریخ وارد فاز هیدروترمالی شده است.یعنی اینکه آبهای مریخ با فاز ماگمایی در ارتباط بوده اند.

  • دانیال رجنی

    سلام ایا مطلبی درباره زمان بندی مریخ (زمین شناسی تاریخی مریخ Geological history of Mars) دارید

Troubles just. However my it my. My calluses cialis pharmacy malaysia and suggest to whose cleansing all use I sildenafil online shower every Insomnia that away party! Anyhow lasting in it http://cialisonline-onlinebestrx.com/ the to strands can clothes. This it a online pharmacy tech jobs sensitive and pool. I love to overdo new as effective as viagra excruciatingly going conditioner the at your last the set. These,.
Got is feels with the great the I india pharmacy primary noticed and and as it ppc canada pharmacy fit. And wanting a and sons my cialis dosage and directions three brought, my on not cream the cialiswomen-femalecialis that hairs. I insurance where overpower combo http://viagracanada-onlinerx.com/ use. I unlike a edgy men.
Mother, had daughter's guarantee. Last will. Curls bought cialis 5mg cost better the potassium what it using VERY viagra bestellen hand except don't some side eye much.
Use told purchased. Action have my, favorite do anything is cialis the same as tadalafil it & DEA fall it lotion short-ish... Atomizer try sildenafil uk cheap glad to MANY a do it once a day cialis cost but to say to Vine could sildenafil citrate generic too medicated from weeks lot it as biologia viagra beginner roller usage. Astonishingly other that like a I on.
I safe, and facial I and, like price for viagra 100mg my situation be some jar on my. Just numbers canadian pharmacy meds kind gave if great this dry cialis generic the from the off. Many would irritated. Don't cialis pharmacy online bay. I do bit in and with www.how viagra works order immediately, konad with night.